{"id":245,"date":"2024-10-10T12:34:00","date_gmt":"2024-10-10T12:34:00","guid":{"rendered":"https:\/\/fundacjanaturarzeczy.pl\/?p=245"},"modified":"2024-11-23T12:34:52","modified_gmt":"2024-11-23T12:34:52","slug":"miedzynarodowy-dzien-drzewa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fundacjanaturarzeczy.pl\/index.php\/2024\/10\/10\/miedzynarodowy-dzien-drzewa\/","title":{"rendered":"Mi\u0119dzynarodowy Dzie\u0144 Drzewa"},"content":{"rendered":"\n<p>Dzi\u015b Mi\u0119dzynarodowy Dzie\u0144 Drzewa.<\/p>\n\n\n\n<p>Jako dzieci uwielbiali\u015bmy si\u0119 na nie wspina\u0107, a jesienne szuranie w g\u0142\u0119bokiej, szeleszcz\u0105cej warstwie li\u015bci by\u0142o dla wielu z nas ulubion\u0105 czynno\u015bci\u0105 umilaj\u0105c\u0105 drog\u0119 do szko\u0142y czy przedszkola. Gdy dorastamy, gdzie\u015b ta nasza mi\u0142o\u015b\u0107 do drzew znika. Spadaj\u0105ce li\u015bcie zamiast zach\u0119ca\u0107 do stworzenia zielnika dra\u017cni\u0105 oko zas\u0142aniaj\u0105c przystrzy\u017cony trawnik. Kasztanowiec na dzia\u0142ce te\u017c nie cieszy bo o robieniu kasztanowych ludk\u00f3w ju\u017c dawno zapomnieli\u015bmy, <a><\/a>a w miejscu drzewa woleliby\u015bmy mie\u0107 r\u00f3wny podjazd wy\u0142o\u017cony betonow\u0105 kostk\u0105. Stare wierzby rosn\u0105ce w granicy przeszkadzaj\u0105 w \u201eestetycznym\u201d ogrodzeniu posesji metalow\u0105 siatk\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Kt\u00f3rego\u015b razu wpad\u0142o mi w oko og\u0142oszenie o sprzeda\u017cy dzia\u0142ki, gdzie sprzedaj\u0105cy najpierw poleca\u0142 j\u0105 \u201emi\u0142o\u015bnikom przyrody\u201d gdy\u017c znajduje si\u0119 blisko rezerwatu \u201eD\u0119bina\u201d, by w nast\u0119pnym zdaniu chwali\u0107 si\u0119, \u017ce wyci\u0105\u0142 na terenie dzia\u0142ki wszystkie drzewa i na deser zaora\u0142 grunt by kupuj\u0105cy nie musia\u0142 sam chwyta\u0107 za siekier\u0119, pi\u0142\u0119 spalinow\u0105, czy innego harvestera.<\/p>\n\n\n\n<p>My\u015bl\u0119, \u017ce warto zrewidowa\u0107 swoje pogl\u0105dy i wr\u00f3ci\u0107 do tego \u201edzieci\u0119cego\u201d umi\u0142owania drzew gdy\u017c s\u0105 one organizmami niesamowicie po\u017cytecznymi, a \u017cycie bez nich na naszej planecie by\u0142oby zwyczajnie niemo\u017cliwe (nie bez powodu wycinanie las\u00f3w, obok zanieczyszczenia \u015brodowiska i erozji gleb wymieniane jest jako najwi\u0119ksze zagro\u017cenie dla Ziemi).<\/p>\n\n\n\n<p>Drzewa maj\u0105 zdolno\u015b\u0107 kszta\u0142towania klimatu &#8211; dzi\u0119ki zdolno\u015bci transpiracji (parowania wody z naziemnych cz\u0119\u015bci ro\u015blin) nad obszarami las\u00f3w \u0142atwiej powstaj\u0105 chmury, z kt\u00f3rych mo\u017ce spa\u015b\u0107 deszcz. Natomiast wycinaj\u0105c lasy doprowadza si\u0119 nieuchronnie do pustynnienia klimatu \u2013 dobrym przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 tutaj Madera. Gdy zosta\u0142a odkryta przez portugalskich odkrywc\u00f3w na pocz\u0105tku XV wieku, poro\u015bni\u0119ta by\u0142a lasami deszczowymi, z przewag\u0105 mahoniowc\u00f3w. Portugalczycy \u015bmia\u0142o chwycili za topory i w kilka lat po ogromnych drzewach nie zosta\u0142 nawet \u015blad. Doprowadzi\u0142o to do bardzo szybkiej zmiany klimatu na p\u00f3\u0142pustynny i ju\u017c pod koniec XV wieku pisano, \u017ce deszcz na Maderze pada coraz rzadziej. Mimo zabieg\u00f3w w kolejnych stuleciach, tropikalnego klimatu wyspy nie uda\u0142o si\u0119 ju\u017c w pe\u0142ni przywr\u00f3ci\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Nawet je\u015bli nie chcemy patrze\u0107 na temat globalnie, r\u00f3wnie\u017c na naszym podw\u00f3rku drzewa to praktycznie same korzy\u015bci. Daj\u0105 tak cenny w czasie letnich upa\u0142\u00f3w cie\u0144, obni\u017caj\u0105c temperatur\u0119 powietrza nawet o kilkana\u015bcie stopni. Chroni\u0105 te\u017c przed wiatrem. Zapewniaj\u0105 schronienie wielu gatunkom zwierz\u0105t, staj\u0105c si\u0119 przez to ostoj\u0105 bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli zmagamy si\u0119 z wiosennymi podtopieniami dobrym pomys\u0142em jest zasadzenie wierzb lub brz\u00f3z, kt\u00f3re pomog\u0105 wyregulowa\u0107 gospodark\u0119 wodn\u0105 i nieco osuszy\u0107 podmok\u0142e tereny.<\/p>\n\n\n\n<p>Cz\u0119stym argumentem przeciwko drzewom s\u0105 opadaj\u0105ce jesieni\u0105 li\u015bcie. Warto spojrze\u0107 na to zagadnienie szerzej, w my\u015bl zasady \u201eproblem jest rozwi\u0105zaniem\u201d \u2013 li\u015bcie to doskona\u0142y materia\u0142 nie tylko na kompost, ale tak\u017ce na \u015bci\u00f3\u0142k\u0119. Wy\u015bci\u00f3\u0142kowane jesieni\u0105 rabaty ozdobne odwdzi\u0119cz\u0105 si\u0119 wiosn\u0105 pi\u0119knymi kwiatami, gleb\u0119 opatulon\u0105 li\u015b\u0107mi lubi\u0105 te\u017c krzewy owocowe i drzewa, a tak\u017ce wiele warzyw. Je\u015bli dysponujemy du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 ga\u0142\u0119zi to po rozdrobnieniu r\u0119bakiem one r\u00f3wnie\u017c b\u0119d\u0105 tworzy\u0107 fantastyczn\u0105 \u015bci\u00f3\u0142k\u0119. Wzbogaci ona nasz\u0105 gleb\u0119 o grzybni\u0119, kt\u00f3ra dzi\u0119ki zjawisku mikoryzy b\u0119dzie wspomaga\u0107 uprawiane ro\u015bliny. Dodatkowym bonusem mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 wyrastaj\u0105ce ze \u015bci\u00f3\u0142ki jadalne grzyby.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie zapominajmy o oczywistych walorach drzew, jakimi s\u0105 jadalne owoce, orzechy, czy kwiaty mog\u0105ce pos\u0142u\u017cy\u0107 za surowiec zielarski. Delektuj\u0105c si\u0119 miodem akacjowym, czy lipowym miejmy na uwadze, \u017ce wiele drzew stanowi istotne po\u017cytki dla zapylaczy.<\/p>\n\n\n\n<p>Istotnym argumentem przemawiaj\u0105cym za sadzeniem nowych i nie wycinaniem starych drzew s\u0105 ich niezaprzeczalne walory estetyczne i krajobrazowe, zapewniaj\u0105ce atrakcyjne widoki zmieniaj\u0105ce si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od p\u00f3r roku. O ile trawnik otoczony tujami b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142 tak samo przez ca\u0142y rok, o tyle klon, lipa czy d\u0105b na podw\u00f3rku stworz\u0105 w ci\u0105gu roku wielobarwny, ciesz\u0105cy oko spektakl, bez miejsca na nud\u0119 i jednostajno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Tak wi\u0119c, sad\u017amy drzewa, pos\u0142u\u017c\u0105 nam i naszym dzieciom. A przygotowuj\u0105c dzia\u0142k\u0119 pod budow\u0119 nie wycinajmy bezrefleksyjnie wszystkiego, co na niej ro\u015bnie. Zamiast tego postarajmy si\u0119 wpasowa\u0107 drzewa w za\u0142o\u017cenia projektowe tak, by uczyni\u0107 nasz dom przyjaznym dla nas i \u015brodowiska naturalnego.<\/p>\n\n\n\n<p><em>zdj. Magdalena Przy\u0142ucka<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jako dzieci uwielbiali\u015bmy si\u0119 na nie wspina\u0107, a jesienne szuranie w g\u0142\u0119bokiej, szeleszcz\u0105cej warstwie li\u015bci by\u0142o dla wielu z nas ulubion\u0105 czynno\u015bci\u0105 umilaj\u0105c\u0105 drog\u0119 do szko\u0142y czy przedszkola. Gdy dorastamy, gdzie\u015b ta nasza mi\u0142o\u015b\u0107 do drzew znika.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":246,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-245","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-do-poczytania"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fundacjanaturarzeczy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/245","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fundacjanaturarzeczy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fundacjanaturarzeczy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacjanaturarzeczy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacjanaturarzeczy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=245"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fundacjanaturarzeczy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/245\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":247,"href":"https:\/\/fundacjanaturarzeczy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/245\/revisions\/247"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacjanaturarzeczy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/246"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fundacjanaturarzeczy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=245"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacjanaturarzeczy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=245"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacjanaturarzeczy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=245"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}